بازی شطرنج یکی از بازی‌های فکری پرطرفدار و محبوب است. برای این بازی نیازی به تجهیزات پیچیده نیست و می‌توانید یک صفحه شطرنج جمع و جور و ساده در مسافرت‌ها با خود همراه داشته باشید و هر زمان که حوصله‌تان سر می‌رود، سرگرم شوید و در عین حال با تمرکز روی بازی، از افکار خسته‌کننده دوری کنید.

در این مقاله با یک کاردستی زیبا و جالب آشنا می‌شویم که صفحه شطرنج چوبی به همراه مهره‌های چوبی است که قابلیت حمل آسانی دارد. برای درست کردن چنین وسیله‌ای، یک ورق چوبی نیاز است که به کمک لیزر برشکاری شده است. مراحل ساخت و نقشه‌ها را در ادامه‌ی مطلب بررسی می‌کنیم.

مواد و وسایل لازم

برای این کاردستی زیبا و کاربردی، چند ابزار ساده لازم است. در خصوص برشکاری باید از وب‌سایت‌های خدمات برش چوب استفاده کنید. برای باز کردن فایل‌های نقشه نیز می‌توانید از نرم‌افزارهایی نظیر Adobe illustrator استفاده کنید. اما توضیحات بیشتر در مورد وسایل موردنیاز:

دستگاه برش لیزری چوب: دستگاه برش لیزری چوب و پلاستیک و ورقه‌های نازک، چیزی نیست که استفاده‌ی خانگی داشته باشد. چنین ابزاری گران‌قیمت است و لذا برای برش دقیق ورقه‌ی چوبی، می‌بایست به سایت‌های خدمات لیزر برش مراجعه کنید و سفارش آنلاین ارسال کنید. البته می‌توانید به صورت حضوری نیز مراجعه کنید و فایل‌های نقشه را تحویل دهید. هزینه‌ی تمام شده با توجه به ابعاد و ضخامت و جنس ماده‌ای که برش می‌خورد، متفاوت است اما در مجموع نسبتاً پایین است. به علاوه دقت بالایی دارد که با بریدن به کمک اره مویی یا دیگر روش‌های دستی قابل قیاس نیست.

تخته چندلا یا تخته سه‌لا: تخته‌های چندلا از نظر تعداد لایه‌ها متنوع هستند. برای کاری نظیر این کاردستی جالب، می‌توانید تخته سه‌لا استفاده کنید که به قدر کافی محکم است. اگر ورقه‌های پلاستیکی و پلیمری را ترجیح می‌دهید، می‌توانید از PVC یا اکریلیک و غیره استفاده کنید. روش ساخت مشابه است اما زیبایی یک کار چوبی حاصل نمی‌شود.

ماژیک برای علامت‌گذاری: شاید نیازی به ماژیک علامت‌گذاری روی چوب نباشد اما اگر ماژیک دم دست داشته باشید، می‌توانید مهره‌ها را با دو رنگ روشن و تیره رنگ‌آمیزی کنید.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

چسب تفنگی: برای چسباندن قطعات چوبی برش‌خورده، می‌توانید از چسب تفنگی استفاده کنید. البته چسب‌های دیگر که تمیز و بی‌رنگ باشند هم مناسب است.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

آخرین ابزار موردنیاز، نرم‌افزار طراحی است. نرم‌افزاری برای باز کردن فایل‌هایی با فرمت وکتور. می‌توانید از نرم‌افزار Adobe illustrator استفاده کنید که نسبتاً حجیم و سنگین است. گزینه‌ی پیشنهادی ما نرم‌افزار رایگان و سبک Inkscape است. البته می‌توانید فایل‌های وکتور را در برخی سرویس‌های تحت وب هم باز کرده و ویرایش کنید.

برای دانلود به سایت سیاره‌ی ویندوز مراجعه فرمایید:

و برای آشنایی با محیط این نرم‌افزار مقالاتی از وب‌سایت آموزشی سیاره‌ی آی‌تی را مطالعه فرمایید:

طراحی جعبه‌ی شطرنج چوبی

طراحی جعبه‌ی شطرنج چوبی باید به گونه‌ای باشد که پس از برش لیزر، قطعات به خوبی با هم چفت و جفت و جور شود. البته در نهایت باید با استفاده از چسب، قطعات را محکم به هم چسباند اما اتصال فیزیکی را نباید فراموش کرد.

نقشه‌ی پیشنهادی ما به صورت زیر است که در آن دیواره‌های چهار طرف، به یکدیگر و همین‌طور به سطح زیر جعبه به صورت فیزیکی محکم می‌شود. صفحه‌ی شطرنج با طرح سیاه و سفید نیز روی جعبه به صورت درب قرار می‌گیرد.

تورفتگی‌هایی که در ضلع‌های مختلف مشاهده می‌کنید، درست به اندازه‌ی ضخامت تخته یا ورقی است که برای برشکاری انتخاب می‌کنید. اگر ضخامت تخته‌ی انتخاب شده با نقشه‌ی ما متفاوت است، می‌بایست فایل نقشه را ویرایش کنید و اندازه‌ها را تغییر دهید.

یک ترفند برای تغییر ندادن نقشه این است که همه‌ی قطعات و مهره‌ها را کمی کوچک‌تر یا بزرگ‌تر کنید تا اندازه‌ی تورفتگی‌ها با ضخامت ورق یا تخته، یکسان شود!!

اما معنی رنگ‌ها:

  • خط قرمز به این معنی است که لیزر می‌بایست آن ناحیه را بشکافد و برش بزند.
  • رنگ مشکی به این معنی است که لیزر می‌بایست آن بخش را علامت‌گذاری کند و در واقع بسوزاند تا تیره شود.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

فایل ادوبی ایلوستریتور این نقشه را از سایت زاگرس رباتیک دانلود کنید که فایلی با پسوند ai است:

هر یک از مهره‌های شطرنج چوبی ما از دو سطح عمود بر هم تشکیل می‌شود که به صورت کشویی در هم جا می‌خورد و با اندکی چسب، محکم می‌شود. شیاری که در بخش پایین مهره‌ها مشاهده می‌کنید، از نظر عرض مشابه ضخامت تخته‌ یا ورق پلیمری است که برای ساخت کاردستی انتخاب کرده‌اید. البته برای جا زدن ساده‌ی سطوح، باید ضخامت شیار اندکی بیشتر از ضخامت ورق باشد. اما اگر اختلاف زیاد شود، لقی زیادی ایجاد می‌شود که مطلوب نیست. در هر صورت فراموش نکنید که در صورت نیاز، عرض شیار را ویرایش کنید.

فراموش نکنید که نقشه‌ی زیر تنها برای یک رنگ مهره‌ها است. برخلاف نقشه‌ی جعبه، می‌بایست دو سری قطعه از این نقشه ساخته شود.

در مورد این نقشه هم اگر ضخامت ورق یا تخته‌ی مورداستفاده با آنچه در نقشه می‌بینید یکسان نیست، از روش مقیاس کردن یا به عبارتی کوچک‌تر یا بزرگ‌تر کردن همه‌ی طرح‌ها استفاده کنید.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

و اما لینک دانلود نقشه‌ی مهره‌های شطرنج:

برش لیزر چوب و مونتاژ قطعات

نکته‌ی مهم در سفارش برش لیزری این است که ضخامت پرتوی متمرکز لیزر را هم در طراحی در نظر بگیرید. به عنوان مثال اگر قطر پرتو حدود 0.05 میلی‌متر است، می‌بایست اضلاع و خطوط دور قطعات را به همین اندازه بزرگ‌تر و گاهی کوچک‌تر در نظر بگیرید. همه‌چیز به نوع طرح و مونتاژ کار بستگی دارد.

برخی از سایت‌ها و مراکز برش لیزر نیز از شما می‌خواهند که تمام خطوط برش را با رنگ قرمز و ضخامتی خاص مثل 0.05 میلی‌متر در فایل وکتور ترسیم کنید. مطابق با الزامات مطرح شده پیش بروید.

همان‌طور که در تصاویر زیر مشاهده می‌کنید، پس از انجام برش لیزر، قطعاتی دقیقاً شبیه به نقشه‌های ساخت به دست شما می‌رسد. لبه‌ها کم و بیش قهوه‌ای تیره است و در واقع اندکی در حد کمی سوخته است.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

اگر خودتان ابزار برش لیزری در اختیار دارید، در تنظیم فاصله‌ی لیزر از چوب و تنظیمات آن دقت کنید که مبادا قطعات چوبی حین برش زدن بیش از حد داغ شده و آتش بگیرند! حتی سیاه شدن بیش از حد لبه‌های برش‌خورده هم مطلوب نیست و نشان می‌دهد که تنظیمات برش‌کاری نیاز به بهینه‌سازی دارد.

حین استفاده از دستگاه CNC برش لیزری ایمنی را رعایت کنید و از عینک محافظ استفاده کنید.

دو نمونه مهره‌ی مونتاژ شده را در تصویر زیر مشاهده می‌کنید. قبل از چسب‌کاری کردن، یک مرتبه مهره‌ها را مونتاژ کنید تا گیرهای احتمالی شناسایی شود. با کمی سنباده زدن یا سوهان کاری می‌توانید شیار‌ها را کمی گشاد کنید تا قطعه‌ها به راحتی در هم جا بخورد.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

پس از اطمینان از جا خوردن خوب قطعات هر مهره، روی سطوح شیار اندکی چسب بزنید و سپس دو قطعه هر مهره را مونتاژ کنید. به همین ترتیب تمام مهره‌ها را مونتاژ کنید.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

اما مونتاژ کردن جعبه‌ی شطرنج: همان‌طور که در تصاویر زیر مشاهده می‌کنید، چهار دیواره دور قطعه‌ی مربعی کف جعبه جا می‌خورد. قبل از هر نوع چسب‌کاری، مطمئن شوید که قطعات به خوبی متصل می‌شوند و در صورت نیاز از سوهان یا سمباده‌ی نرم برای تصحیح گیرهای احتمالی استفاده کنید.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

رنگ‌آمیزی نهایی با ماژیک مارکر چوب

اگر ماژیک یا رنگ خوبی برای رنگ کردن قطعات چوبی در اختیار دارید، می‌توانید زیبایی کار را بیشتر کنید. حتی می‌توانید با استفاده از روغن جلا، سطوح چوب را مقاوم کنید تا دوام بیشتری پیدا کند.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

اگر لایه‌ی رنگ ضخیم روی سطوح بنشیند، عملاً کار چوبی شما آن زیبایی و بافت چوبی را از دست می‌دهد که مطلوب نیست. لذا در انتخاب رنگ دقت کنید. به همین جهت است که استفاده از ماژیک مخصوص علامت‌گذاری روی چوب را توصیه کردیم.

برای جابجا کردن این کار چوبی، باید مهره‌ها را داخل جعبه بریزید و درب جعبه را بگذارید.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل

برای شروع بازی هم می‌بایست درب چوبی را روی جعبه محکم کنید و مهره‌ها را بچینید.

ساخت صفحه شطرنج و مهره‌های چوبی زیبا و پرتابل